فن سیستم خود را چطور تمیز کنیم؟

فن یا پروانه یک قطعه بسیار حیاطی برای یک رایانه است. اصولا CPU ها و مدار های یک رایانه به علت کارکردن دچار افزایش دمای شدید می شوند. که به همین علت فن ها برای آنها ایجاد شد. در واقع کار فن خنک نمودن یک مدار حالا CPU و یا داخل پاور و یا روی بدنه برای خروج و ایجاد جریان هوا می باشد. در روز های اول خرید سیستم مشکلی نیست. اما بعد از گذشت مدتی مثلا ۶ ماه یا یک سال کم کم گرد و خاک محیط بر روی پروانه ها می نشیند و صدا شروع می شود. که این مورد باعث کند کار کردن موتور و در نتیجه افزایش دمای مدار ها خواهد شد.

علل کند کار کردن

چه بخواهید چه نخواهید گرد و خاک همه جا هست. در محیط اداری سیستم ها معمولا بر روی زمین قراردارد. خوب از آنجایی که گرد و خاک بر روی کف می نشیند به راحتی درون سیستم نفوذ می کند. بعضی افراد سیگار می کشند که در اغلب موارد باعث نفوذ خاکستر به درون کیس و بدتر شدن آن می شوند. اگر در محیط خانه باشید پرز فرش و یا حیوان خانگی به راحتی باعث ایجاد این مورد می شود.

انواع فن ها

بد نیست با انواع فن آشنا شوید.

  1. فن های ساده دو سیم: این نوع از فن ها بیشتر برای روی درب کیس ساخته شده و ساختار ساده ای دارند. یک سیم مثبت(قرمز) و یک سیم منفی (مشکی) که به کانکتور چهار تایی منبع تغذیه وصل می شوند.
  2. فن های سه سیم: نسل بعدی فن های سه سیم هستند که به مادربورد متصل می شوند. سیم سوم آنها به یک سنسور به اسم هال در مادربورد متصل می شود. اگر دور فن پایین بیاید و یا قطع شود این مورد از طریق مادربورد قابل شناسایی است.
  3. فن های چهار سیمه: این فن ها علاوه بر سنسور هال تکنولوژی کنترل دور سرعت از طریق مادربورد را دارا هستند. لذا به راحتی در مواقع نیاز (دمای بالای پردازنده) به راحتی دور فن از طریق مادربورد بالا می رود.

مواد و وسایل لازم

  1. پیچ گوشتی چهار سو
  2. روغن چرخ خیاطی
  3. گوش پاکن
  4. دستمال کاغذی
  5. دستکش (نوع پلاستیکی نباشد)
  6. پمپ باد مخصوص و یا اسپری هوای فشرده
بلور یا پمپ باد

مرحله اول پیدا کردن صدا

بد نیست بدانید که رایانه اصلا صدا ندارد. صدا به خاطر همین فن هست. و اگر صدای نامعقول از درون کیس بیرون آمد اکنون وقت عمل است. اول مطمئن شوید صدا رایانه از کدام قسمت هست. فن CPU یا پاور یا بدنه یا گرافیک که این مورد هم با کمی دقت به راحتی می توانید پیدا کنید. اگر دیدید نمی توانید منشاء صدا را بیابید اول از بدنه جلو شروع کنید. فن بدنه معمولا به یکی از کابل های برق که از پاور می آید اتصال دارد. لذا آن را جدا کنید کیس را روشن و ببینید صدا قطع شد یا نه.

اگر هنوز صدا بود سراغ CPU بروید. البته این مرحله یک مقدار سرعت عمل می خواهد (چون CPU حساس هست و گران قیمت). یک راه اینکه کابل فن CPU که اگر اورجینال باشد چهار سیم هست و روی مادر بورد خورده آنرا جدا کنید. بلافاصله سیستم را روشن و خوب گوش کنید آیا صدای ناهجار دیگری داشت یا نه؟ فورا سیستم را خاموش کنید. چون دما در همان لحظات بالا می رود! بعد از آن سراغ کارت گرافیک بروید.

تمیز کردن CPU

این مرحله بستگی به میزان گرد و خاک دارد. اگر میزان گرد و خاک درون سیستم زیاد باشد به احتمال فن CPU هم از این مورد استثناء نیست و باید ببینید با روش اول تمیز می شود.

روش اول) پمپ باد!

برای این کار می توانید از یکی از دوستان خود پمپ باد مخصوص تمیز کردن کیس را بگیرید. اگر ندارید یا از اسپری هوای فشرده (با پیف هوای کوتاه)) استفاده کنید. توجه کنید از جاروبرقی برای این کار استفاده نکنید. با این کار ایجاد مکش ممکن هست یکی از قسمت ها کنده و یا جریان الکتریسیته ساکن موجب اتصال کوتاه شود. به خوبی تمام داخل کیس را باد بگیرید طوری که هیچ قسمتی خاک نماند. مطمئن باشید وقتی در انتها کیس خود را تمیز ببینید لذت خواهید برد. بعضی از دوستان به خاک و گرد و خاک حساس هستند. لذا توصیه می کنم قبل از باد زدن دست داخل کیس نکنند و گرنه دچار حساسیت پوستی خواهید شد.

وقتی خوب تمیز شد یک بار کیس رو روشن کنید ببینید صدا قطع شد یا نه! اگر قطع نشد که احتمال زیادی هم دارد که قطع نشود باید سراغ مرحله دوم بروید.

روش دوم) روغن کاری

نکنه مهم اینکه حتما قبل از این روش روش اول باید انجام شود و گرنه بطور حتم بدتر خواهد شد. وقتی خوب باد گرفتید باید فن CPU و یا کیس رو با دقت جدا کنید. فن کیس کاری ندارد و راحت با پیچ گوشتی از بدنه جدا می شود اما فن CPU بستگی به نوع آن باید آنرا از مادربورد جدا کنید اگر تا حالا این کار را نکردید از کسی که این کار را کرده کمک بگیرید چون پایه های فن قلق خواصی دارند و اگر اشتباه جا بندازید خار فن می شکند و درست جا نمی رود و شما فکر می کنید جا رفته و بعد دمای پردازنده بالا رفته و یا هنگ می کند یا خاموش می شود!

بعضی مواقع که سیستم شما هنگ می کند یا خاموش می شود به همین خاطر هست نسل جدید مادر بورد ها تکنولوژی دارد که بالافاصله این مورد را تشخیص داده اگر دما از حدی بالاتر رفت یا خاموش می کند و یا ریست صورت می گیرد تا سیستم شما نسوزد.

اما نحوه روغن کاری.اول اینکه بعضی از فن ها این مورد رو نمی تونید اجرا کنید چون مدل خاصی هستند و قابلیت روغن ریختن از پشت رو ندارند. باید برچسبی که پشت فن هست رو به آرامی بردارید و کمی روغن چرخ خیاطی درون شفت آن بریزید خیلی کم و کمی هم بچرخانید. حتما برچسب رو سرجایش برگردونید چون اگر این کار رو نکنید به طور حتما خاک جذب همونجا شده و بدتر خواهد شد. و فن رو سر جای خودش قرار بدید. قبل قرار دادن فن بر روی cpu خمیر سیلیکونی که از قبل مانده را کامل پاک و مجدد خمیر جدید و به مقدار لازم بر روی آن بزنید. این مورد باعث انتقال بهتر حرارت به فن و در نتیجه خنک تر شدن دما خواهد شد.

تمیز کردن فن Power

این مورد هم می توانید با روش اول جواب بگیرد اول خود پاور رو از سیستم جدا کرده و با باد خوب اون رو تمیز کنید اگر همه چیز خوب بود که تمام اما اگر صدا داشت باید با دفت درب Power رو باز کنید چون منبع تغذیه هست و حتما سیستم کابلش از اون جدا باشد. سپس خوب نگاه کنید اگر از مدلی هست که قابل روغن کاری بود که هیچ و گرنه حتما یک فن جدید برای اون بخرید.

در پایان توصیه می کنم این کار رو بادقت و حوصله انجام بدید چون فن ها نقش مهمی در خنک کردن سیستم دارند و اگر اشتباهی مرتکب شوید امکان بالارفتن دما و بدتر شد هست و توصیه اینکه اگر می توانید یک مقدار هزینه کنید و فن جدید جایگزین کنید. اینکه بعضی دوستان درب کیس رو باز می کنند و پنکه جلو اون قرار می دهند کاملا قطع هست! طراحی کیس اگر دفت کنید به گونه ای هست که هوا از جلو گرفته و از عقب خارج می کند لذا حتما اطراف کیس مخصوصا جلو عقب آن باز باشد تا هوا به خوبی جریان کند و درب کیس رو باز نگذارید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

9 + 1 =